پاکسازی کبد

آیا پاکسازی کبد از نظر علمی ثابت شده است؟

کبد بزرگ ترین ارگان داخلی بدن است و مسئول بیش از 500 عملکرد مختلف در بدن است و امروزه سم زدایی یا پاکسازی کبد یکی از مواردی است که افراد به شدت به دنبال آن هستند. یکی از وظایف کبد پاکسازی و خنثی کردن سموم است. به این صورت که خونی که از دستگاه گوارش می آید را قبل از انتقال به بقیه بدن فیلتر و تصفیه می کند. علاوه براین ها کبد می تواند پروتئین های مهمی را که برای لخته شدن خون و سایر عملیات بدن مهم است بسازد(1).

اما اکثر مردم تصور می کنند که می توانند میزان زیادی الکل و یا خوراکی های فست فودی و فرآوری شده مصرف کنند و سپس با عملیات پاکسازی کبد سموم را از بدن و کبد خودشان پاک کنند و کمک کنند تا کبدشان بهتر کار کند. برخی افراد هم بر این باورند که می توانند برخی مشکلات کبدی را با کمک پاکسازی کبد برطرف کنند. در این مقاله قصد داریم تا بررسی کنیم آیا این موضوع که می توان از طریق پاکسازی کبد به عملکرد بهتر کبد کمک کرد از لحاظ علمی ثابت شده است یا خیر؟

 

علائم و نشانه های بیماری های کبدی(2):

  • زرد شدن رنگ چشم و پوست
  • درد و تورم شکمی
  • تورم پاها
  • خارش پوست
  • ادرار تیره رنگ
  • مدفوع تیره رنگ یا مدفوع خونی
  • خستگی مزمن
  • استفراغ
  • بی اشتهایی
  • به سرعت کبود شدن

چه عواملی موجب بروز بیماری های کبدی می شوند(3)؟؟

عفونت:

انگل ها و ویروس ها می توانند کبد را آلوده کنند و باعث التهاب شوند که بر عملکرد صحیح کبد بسیار تاثیر گذار است. ویروس هایی که آسیب های کبدی ایجاد می کنند می توانند از طریق خون یا اسپرم، غذا یا آب آلوده یا تماس نزدیک با فرد آلوده منتقل شوند. شایع ترین انواع عفونت کبدی عبارت است از(4): هپاتیت نوع A و B و C

اختلالات سیستم ایمنی:

برخی از بیماری های خود ایمنی می تواند بر سلامت کبد شما تاثیر گذار باشد. (بیماری خود ایمنی به این معناست که سیستم ایمنی بدن به بخش هایی از بدن حمله می کند) نمونه هایی از بیماری خود ایمنی کبدی عبارتند از: هپاتیت خود ایمنی(5)، سیروز کبدی (Primary Biliary Cirrhosis)، کلانژیت اسکلروئیدی اولیه (Primary sclerosing cholangitis)

ژنتیک(6):

یک ژن غیرطبیعی که از هر یک از والدین شما به ارث برده شود می تواند موجب آسیب کبدی شود. برخی از بیماری های کبدی ژنتیکی عبارتند از: Hemohromatosis، Hyperoxaluria and oxalosis ،Wilson’s disease، Alpha-1 antitrypsin deficiency

سرطان کبد:

آدنوم کبدی (Liver adenoma)، سرطان مجرای صفراوی (Bile duct cancer)

موارد دیگر:

مصرف بیش از حد الکل(7)، تجمع چربی در کبد یا همان کبد چرب غیر الکلی

 

 

پاکسازی کبد یا سم زدایی کبد دقیقا به چه معناست؟؟

از آنجایی که کبد یک عضو سم زدایی است برخی بر این باورند که می توانند پس از مصرف خوراکی های ناسالم کبدشان را سم زدایی کنند و متابولیسم بدن را افزایش دهند تا بتوانند سریع تر کاهش وزن داشته باشند. همانند دیگر روش های سم زدایی، یکی از مراحل پاکسازی کبد به این صورت است که باید به مدت چند روز تنها آب میوه یا مایعات مصرف کنید. یا ممکن است از یک رژیم مخصوص برای سم زدایی استفاده کنید و یا به گیاهان دارویی و مکمل ها روی بیاورید. برخی روش ها هم به صورت ترکیبی از برخی از این موارد برای پاکسازی کبد استفاده می کنند.

 

آیا پاکسازی کبد یا سم زدایی کبد از لحاظ علمی ثابت شده است؟؟

حقیقت این است که سموم هرجایی در محیط اطراف ما وجود دارد و بدن ما به طور طبیعی یک قابلیت داخلی برای مقابله با این سموم دارد. درواقع شواهد علمی مبنی بر اینکه شما بتوانید بدنتان را سم زدایی کنید وجود ندارد و تنها دلیل اینکه بعد از گرفتن رژیم های سم زدایی احساس بهتری دارید این است که در این مدت خوراکی های فرآوری شده و ناسالم مصرف نکرده اید. این خوراکی ها اغلب حاوی روغن های جامد و قند هستند و کالری بالایی دارند اما درعوض ارزش غذایی پایینی دارند.

توجه:

البته موارد گفته شده برای پاکسازی کبد می توانند سلامت کلی بدن شما و به طبع آن سلامت کبد را بهبود بخشند اما لزوما شواهد عملی کافی وجود ندارد که آسیب های کبدی تنها با یک رژیم سم زدایی بتواند مرتفع شود و پزشکان معتقدند که سم زدایی کبد نقش موثری در کارکرد کبد شما و یا بطور کلی سم زدایی بدن ندارد. در ادامه این مقاله با هم بررسی می کنیم که با ایجاد تغییراتی در سبک زندگی مان می توانیم سلامت کبدمان را تضمین کنیم.

 

باورهای اشتباه و حقایق درباره پاکسازی کبد

باور اشتباه 1 = پاکسازی کبد ضروری است

برخی از محصولات و مکمل ها که برای پاکسازی کبد در دسترس هستند تاییدیه علمی از یک مرجع معتبر ندارند و این مساله بدین معنی است که ممکن است برخی از این محصولات حتی به بدن شما آسیب هم برسانند. بنابراین اگر تصمیم دارید که از این موارد استفاده کنید با احتیاط زیاد قدم بردارید.

 

حقیقت = برخی از موادغذایی برای سلامت بدن مفیدند

  • خار مریم: خار مریم یک مکمل شناخته شده برای پاکسازی کبد است که خواص آنتی اکسیدانی و ضد التهابی فراوانی دارد. خار مریم ممکن است بتواند در کاهش التهابات کبدی کمک کند(8).
  • زردچوبه: خواص ضدالتهابی فوق العاده زردچوبه از ابتلا به بیماری کبدی، پیشرفت یا بدتر شدن مشکلات کبدی می تواند جلوگیری کند(9).

تحقیقات در مورد این مکمل ها و موادغذایی دیگر همچنان در حال انجام است. بنابراین با پزشک خود درباره خطرات و مزایای احتمالی این موارد حتما مشورت کنید.

 

 

باور اشتباه 2 =  پاکسازی کبد به کاهش وزن کمک می کند

شواهدی وجود ندارد که پاکسازی کبد بتواند به کاهش وزن کمک کند. در واقع مطالعات نشان داده اند که برخی از انواع خاص رژیم های سم زدایی ممکن است میزان متابولیسم بدن را کاهش دهد که این مساله درواقع موجب کند شدن روند کاهش وزن شما می شود. برخی افراد با انجام سم زدایی کبد احساس می کنند که کاهش وزن داشته اند اما درواقع فقط مایعات بدنشان را از دست داده اند. هنگامی که این افراد عادات غذایی قبلشان را از سر بگیرند وزن قبلی شان به سرعت برمی گردد.

 

حقیقت = برخی از موادغذایی می توانند به کاهش وزن کمک کنند

سه عامل مهم برای کاهش وزن دریافت کالری، مصرف کالری و کیفیت رژیم غذایی است.

  • دریافت کالری:

به معنی میزان کالری مصرفی پیشنهادی روزانه است که تقریباا بین 1600 تا 2400 کالری در روز برای یک خانم بالغ و بین 2000 تا 3000 کالری برای یک مرد بالغ است. پزشک شما باید با توجه به شرایط بدنی شخص شما میزان کالری مصرفی تان را معین کند.

  • کالری سوزی:

تمرین کردن برای سوختن کالری و کاهش وزن ضروری است. درست است که تغذیه بخش اصلی در روند کاهش وزن شماست اما فعالیت و تمرین به بدن کمک می کند تا وزن اضافی شما کاهش یابد.

  • کیفیت رژیم غذایی:

کنترل میزان کالری مصرفی مهم است اما اگر شما یک رژیم غذایی کم کالری داشته باشید که تمام این کالری ها از مواد غذایی ناسالم و فرآوری شده تشکیل شده است شما ممکن است باز هم نتوانید کاهش وزن داشته باشید. خوراکی های فرآوری شده و فست فودی ارزش غذایی پایینی دارند. برای کمک به عملکرد بهتر کبد و همچنین کاهش وزن خوراکی های باکیفیت و سالم را جایگزین خوراکی های بی کیفیت کنید.

خوراکی های سالم عبارتند از:

سبزیجات، میوه ها، دانه های کامل، چربی های مفید (مثل روغن نارگیل، روغن زیتون، آووکادو، آجیل و …)، منابع پروتئین (مانند مرغ، ماهی و تخم مرغ). تغییر رژیم غذایی خود به یک رژیم غذایی سالم و مصرف خوراکی های باکیفیت بهترین راه برای رسیدن به کاهش وزن است. به این دلیل است که به طور طبیعی مصرف کالری شما را کاهش می دهد، درحالی که ویتامین ها و مواد معدنی بیشتری به بدنتان می رساند.

 

 

پاکسازی کبد

باور اشتباه 3 = پاکسازی کبد می تواند مانع بروز بیماری های کبدی شود

در حال حاضر هیچ شواهدی وجود ندارد که اثبات کند سم زدایی کبد مانع بروز بیماری های کبدی می شود. بیش از 100 نوع متفاوت بیماری کبدی وجود دارد که چند مورد رایج آن عبارتند از: هپاتیت A، هپاتیت B، هپاتیت C، کبد چرب الکلی، کبد چرب غیر الکلی است. دو تا از بزرگترین عواملی که منجر به بروز بیماری های کبدی می شود مصرف بیش از حد الکل و داشتن سابقه خانوادگی بیماری کبد است.

 

حقیقت = را رعایت برخی موارد می توانید از بروز بیماری های کبدی جلوگیری کنید

شما نمی توانید عوامل ژنتیکی را تغییر دهید اما می توانید با تمرکز بر سبک زندگی تان از ابتلا به بیماری های کبدی جلوگیری کنید.

  • الکل مصرف نکنید:

الکل یک سم است که کبد شما مسئول مقابله با آن است.  هنگامی که در مصرف آن زیاده روی می کنید می تواند منجر به آسیب کبدی شود.

  • واکسن هپاتیت بزنید:

هپاتیت یک بیماری کبدی ناشی از ویروس است. اگر در معرض خطر هستید بهتر است با پزشک خود مشورت کنید تا واکسن هپاتیت A و هپاتیت B را بزنید. در حال حاضر برای هپاتیت C درمان وجود دارد. بهترین روش این است که خودتان را از تماس با این ویروس ها محافظت کنید.

  • در مصرف داروها با دقت عمل کنید:

کبد شما باید داروها را پردازش کند. بنابراین قبل از مصرف هرگونه دارویی حتما با پزشک مشورت کنید و مهم تر از همه اینکه هرگز الکل را با هیچ دارویی مصرف نکنید.

  • از سوزن های استریل استفاده کنید:

خون است که ویروس هپاتیت را حمل می کند بنابراین هرگز از سوزن مشترک با دیگران برای تزریق داروها استفاده نکنید. همچنین اگر قصد خالکوبی دارید اطمینان حاصل کنید که این کار را در مکانی انجام دهید که ایمن و پاکیزه باشد و تاییدیه اداره بهداشت داشته باشد.

  • در مواجه با مواد شیمیایی و سموم احتیاط کنید:

مواد شیمیایی و سموم می توانند از طریق پوست شما وارد بدن تان شوند. برای مراقبت از خود هنگام حمل مواد شیمیایی، حشره کش ها ، قارچ کش ها و رنگ ها از ماسک، دستکش، شلوار یا پیراهن آستین بلند به همراه داشته باشید.

  • وزنتان را در حالت استاندارد و متعادل حفظ کنید:

بیماری کبدی غیر الکلی کاملا مرتبط با مسائل متابولیکی بدن مانند چاقی و دیابت نوع 2 است. با داشتن سبک زندگی سالم می توانید خطر ابتلا به هریک از آنها را کاهش دهید.

  • از روابط جنسی پرخطر پرهیز کنید

 

 

باور اشتباه 4 = پاکسازی کبد می تواند آسیب های کبدی را بهبود بخشد

درحال حاضر شواهدی وجود ندارد که ثابت کند پاکسازی کبد می تواند بیماری های کبدی را بهبود بخشد.

حقیقت = اما جای امیدواری وجود دارد

اگر قسمتی از پوست یا دیگر ارگان های بدن شما آسیب ببیند ممکن است زخم شود. اما کبد یک عضو منحصر به فرد است به این دلیل که می تواند با بازسازی سلول های جدید بافت های آسیب دیده خود را باز سازی کند. اما این بازسازی زمان بر است. اگر شما با مصرف الکل و رژیم غذایی ناسالم به صدمه زدن به کبدتان ادامه دهید، روند این بازسازی را کند کرده و ممکن است این آسیب پیشرفت کرده و غیر قابل جبران شود. به عنوان مثال سطح شدیدتر آن با عنوان سیروز کبدی شناخته می شود.

 

 

منابع: www.mayoclinic.org ، www.healthline.com ، www.webmd.com

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *