عوارض استامینوفن تا چه اندازه خطرآفرین هستند؟

آیا می دانستید که مسمومیت بر اثر مصرف بیش از اندازه استامینوفن یکی از شایع ترین نوع مسمومیت ها در سراسر دنیا است؟؟ سالیانه 56000 نفر در آمریکا به علت عوارض استامینوفن به مراکز درمانی مراجعه می کنند و 458 نفر در سال در اثر نارسایی حاد کبد (که نتیجه مصرف بیش از اندازه استامینوفن است) می میرند(1).

استامینوفن سالیانه بیش از 1 میلیارد دلار در دنیا فروش دارد. این میزان فروش بالا به این علت است که اغلب مردم آن را ایمن می دانند و می توانند به صورت مستقیم و بدون نیاز به نسخه آن را تهیه کنند. اما باید بدانید که وقتی استامینوفن در دوزهای زیاد مصرف شود می تواند کشنده باشد.

برخی از عوارض جانبی استامینوفن

عوارض استامینوفن بسیار شبیه به بیماری های شایع می باشد و ممکن است تشخیص آن تا چند ساعت طول بکشد. برای جلوگیری از سمی شدن کبد و یا آسیب های ناشی از عوارض استامینوفن تشخیص و درمان زود هنگام بسیار ضروری است(2).

همانند اثرات جانبی مصرف بیش از اندازه ایبوپروفن و آسپرین عوارض مصرف استامینوفن نیز می تواند منجر به آسیب های کبدی و از کار افتادن کبد شود و در موارد حاد می تواند منجر به کما یا مرگ شود. در ادامه این مقاله با ما همراه باشید تا میزان دوز مناسب مصرف استامینوفن را بدانید و با اقدامات پیشگیرانه آشنا شوید.

 

استامینوفن چیست؟؟

استامینوفن یک دارو برای تسکین درد می باشد که در برخی مواقع برای بهبود افسردگی نیز تجویز می شود. در خارج از ایالات متحده استامینوفن به عنوان پاراستامول شناخته می شود و در داخل آمریکا رایج ترین نام تجاری آن Tylenol است. کاربرد اصلی استامینوفن برای درمان درد و کاهش تب می باشد و هنگامی که به درستی استفاده شود ایمن است و خطری ایجاد نمی کند(3).

مکانیزم دقیق استامینوفن ناشناخته است اما ممکن است با کاهش تولید prostaglandinis (مواد شیمیایی که موجب ایجاد التهاب و تورم می شود) در مغز کار کند. استامینوفن برای کاهش درد آرتروز هم استفاده می شود ، اما ریشه مشکل که التهاب و تورم مفاصل است را حل نمی کند.

برخی از مارک های دارو، بدون علامت تجاری که حاوی استامینوفن هستند عبارتند از:

-midol

-excedrin

-vicks

-sudafed

 

عوارض استامینوفن

 

همچنین داروهای ترکیبی در بازار وجود دارد که شامل استامینوفن و ماده دیگری هستند مانند هیدروکودون استامینوفن که یک داروی ضد افسردگی است. اکسیدیدیون استامینوفن نیز یک داروی مخدر است که برای کاهش دردهای سنگین به کار گرفته می شود.

استامینوفن کدئین نیز ترکیبی از مواد مخدر و ضد درد است که اثر آن روی مغز و سیستم عصبی برای کاهش درد است. این داروهای ترکیبی نباید بدون نسخه فروخته شوند و با قرص استامینوفن ساده اشتباه گرفته شوند.

به طور کلی عوارض استامینوفن در صورتی که در دوزهای توصیه شده مصرف شود بسیار ناچیز است، اما اگر شما به استامینوفن آلرژی داشته باشید (این یک مشکل بسیار نادر است) ممکن است پس از مصرف استامینوفن دچار علائمی مانند خارش، تورم صورت، زبان و گلو، سرگیجه و مشکلات تنفسی شوید.

 

 

چطور از عوارض استامینوفن پیشگیری کنیم؟؟

-بیش از 4000 میلی گرم استامینوفن در روز مصرف نکنید

اگر بیش از یک نوع دارو در طول روز مصرف می کنید باید بدانید که بسیاری از داروها حاوی استامینوفن هستند و باید میزان استامینوفن موجود در آن ها را بدانید تا دچار اوردوز استامینوفن نشوید. برخی افراد هم به علت این که نتیجه قابل توجهی برای بهبود دردهای خود پس از مصرف استامینوفن مشاهده نمی کنند، مصرف آن را افزایش می دهند که البته این کار بسیار نادرستی است.

 

-بیش از 10 روز پشت سر هم استامینوفن مصرف نکنید

این درست است که استامینوفن بدون نسخه پزشک قابل تهیه است اما از مصرف خودسرانه آن به صورت مداوم و روزانه پرهیز کنید تا دچار مشکلات ناشی از عوارض استامینوفن نشوید(4).

 

-از مصرف استامینوفن هم زمان با مصرف الکل یا مواد مخدر پرهیز کنید

این کار ریسک آسیب به کبد را بیشتر می کند.

-برای کودکان استامینوفن مخصوص تهیه کنید

اگر از استامینوفن برای درمان کودکان استفاده می کنید توجه داشته باشید که استامینوفن مخصوص کودکان را خریداری کرده باشید . بر اساس وزن کودک می توانید دوز پیشنهادی را طبق راهنمایی های پشت بسته بیابید.

طبق گزارشات بدست آمده از بیمارستان های آمریکا 86 درصد از مراجعه کنندگان اورژانسی که دچار مسمومیت بر اثر عوارض استامینوفن شده بودند را کودکانی تشکیل می دادند که داروهای متعلق به بزرگسالان را مصرف کرده بودند و در 43 درصد این موارد این دارو توسط عمه، عمو یا پدربزرگ آنها تجویز شده بود. بنابراین احتیاط کنید و دارو را در یک مکان امن نگه دارید و بر اساس پیشنهاد اطرافیان عمل نکنید(5).

 

در سال 2014 FDA برای این که بتواند مصرف کنندگان را از عوارض جانبی استامینوفن مصون بدارد و مانع ایجاد مشکلات کبدی شود تولید قرص، کپسول و یا شربت استامینوفن را به 325 میلی گرم محدود کرد چراکه در بسیاری از موارد افراد به علت مصرف چند داروی هم زمان که دارای استامینوفن بودند به صورت ناخودآگاه بیش از اندازه توصیه شده استامینوفن مصرف می کردند، در نتیجه دچار عوارض مصرف استامینوفن می شدند(6).

 

نشانه های مسمومیت با استامینوفن

برخی از شایع ترین نشانه های عبارتند از(7):

  • ناراحتی معده
  • استفراغ
  • اسهال
  • حالت تهوع
  • شکم درد
  • از دست دادن اشتها
  • تعرق بیش از اندازه
  • زرد شدن سفیدی چشم
  • کما
  • یرقان
  • خستگی بیش از اندازه

 

اکثر بیمارانی که دچار مسمومیت با استامینوفن شدند پس از 8 ساعت و با تجویز دارو به صورت کامل درمان می شوند بدون آن که آسیب جدی به آن ها وارد شود. اما اگر با دیدن علائم مسمومیت استامینوفن درمان شروع نشود می تواند منجر به نارسایی کبدی یا حتی مرگ شود. با بررسی بیش از 700 بیمار مبتلا به نارسایی حاد کبدی در سراسر ایالات متحده متوجه می شویم که حدود 50 درصد این موارد به علت مسمومیت با استامینوفن به این عارضه دچار شده اند(8).

 

Hepatotoxicity چیست؟

Hepatotoxicity یا آسیب کبدی که ناشی از مصرف بیش از حد استامینوفن باشد بعلت انباشت متابولیت سمی به نام N-acetylinidoquinone ایجاد می شود. علائم مسمومیت با استامینوفن معمولا پس از 12 ساعت یا بیشتر مشخص می شوند که پس از مشاهده علائم باید روند درمان به سرعت شروع شود(9).

براساس ارزیابی های منتشر شده توسط انجمن سلامت آمریکا 4 حالت مسمومیت با استامینوفن وجود دارد که شامل شروع علائم جزئی، تحریک دستگاه گوارش و اختلال در عملکرد آن، کما و مرگ است. اگر با شروع علائم تا بیش از 24 ساعت هیچ درمانی شروع نشود احتمال آسیب رسیدن به کبد و مرگ بسیار بالاست(10).

 

درمان مسمومیت با استامینوفن

اگر هر یک از علائم مسمومیت با استامینوفن را تجربه کردید به سرعت با 115 یا مرکز اورژانس تماس بگیرید. بهتر است هنگام گفت و گو سن، قد، وزن، نام محصول مصرفی و زمان مصرف را با اورژانس در میان بگذارید. پس از ورود به اورژانس علائمی از جمله دمای بدن، ضربان قلب و فشار خون بررسی می شود. همچنین ممکن است آزمایش خون گرفته شود تا میزان استامینوفن موجود در بدن مشخص شود.

به طور معمول سعی می کنند از داروهایی برای درمان استفاده کنند که موجب استفراغ بیمار شود. این کار کمک می کند تا معده بیمار شست و شو داده شود و از شر استامینوفن خلاص رها گردد.

 

جایگزین های طبیعی و سالم برای استامینوفن

 

عوارض استامینوفن

-عصاره نعنا

درد عضلات را کاهش می دهد و مانند یک داروی انرژی زا و ضد درد طبیعی عمل می کند(11).

 

-آلوئه ورا

آلوئه ورا موجب کاهش التهابات می شود و علاوه بر بهبود زخم ها و سوختگی ها به بهبود مشکلات گوارشی و یبوست کمک می کند (12). از ژل آلوئه ورا به صورت مستقیم روی پوست استفاده کنید و یا آن را به صورت خوراکی مصرف کنید.

 

-زنجبیل

جینجرول موجود در زنجبیل خاصیت آنتی اکسیدانی و ضد التهابی قوی دارد (13). به راحتی هضم می شود و با آلودگی های میکروبی و انگلی مبارزه می کند. شما می توانید از عصاره زنجبیل، زنجبیل خام، چای زنجبیل و پودر زنجبیل در رژیم غذایی خود استفاده کنید.

 

-زردچوبه

کورکومین موجود در زردچوبه خاصیت ضد التهابی قوی به این ماده غذایی بخشیده که می تواند به صورت یک ضد درد صورت طبیعی عمل کند. بر طبق تحقیقات انجام شده به این نتیجه رسیدند که کورکومین می تواند از داروهای ضد درد و ضد التهابی در درمان آرتریت روماتوئید موثرتر باشد (14). همچنین کورکومین یک آنتی اکسیدان قوی است که می تواند به طور طبیعی از آسیب رادیکال های آزاد به بدن جلوگیری کند (15). 

 

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *