انواع سنگ کلیه را بهتر بشناسید و با علایم سنگ کلیه آشنا شوید

دفع سنگ کلیه به شدت دردناک است، این نکته را هر فردی که سنگ کلیه را تجربه کرده باشد تایید می کند. به همین دلیل است که به سادگی امکان دارد تا مدت طولانی فرد را از انجام امور بی اندازد. سنگ کلیه  یکی از شایع ترین اختلالات دستگاه ادراری است که هر ساله بیش از یک میلیون نفر از بیماران برای درمان این بیماری در ایالات متحده آمریکا به پزشک خود مراجعه می کنند (۱). تخمین زده شده است که یکی از هر ۱۰ نفر در طول زندگی خود به نوعی سنگ کلیه را تجربه خواهد کرد (۲).

 

 

سنگ کلیه چیست؟

سنگ کلیه که رنال کلکولوس هم نامیده می شود توده جامد کریستالی شکل است که از کانی های موجود در ادرار ساخته شده و در کلیه ها ایجاد می شود با این حال امکان دارد در هر بخش از دستگاه ادراری مثل:

  • کلیه ها

  • میزنای

  • مثانه

  • مجاری ادراری

ایجاد شود، سنگ کلیه یکی از دردناک ترین شرایط پزشکی است. بهتر است بدانید که علت به وجود آمدن آن بر اساس نوع سنگ متفاوت است اما سنگ کلیه در آقایان، افرادچاق و کسانی دچار دیابت هستند بیشتر دیده می شود (۳).

 

انواع سنگ کلیه

همه انواع سنگ کلیه همسان نیستند و از مواد مختلفی تشکیل شده اند، برخی از موادی که در انواع سنگ کلیه وجود دارند عبارتند از :

 

کلسیم

سنگ های کلسیمی بسیار رایج هستند و اغلب از اگزالات کلسیم ساخته می شوند ( هرچند که می توانند از فسفات کلسیم و یا مالانات ساخته شده باشند). مصرف خوراکی های سرشار از اگزالات می تواند ریسک ابتلا به سنگ کلیه را افزایش دهد. بیشترین مقدار اگزالات در خوراکی های زیر وجود دارد:

  • چیپس سیب زمینی

  • بادام زمینی

  • شکلات

  • چغندر

  • اسفناج

حتی اگر برخی از انواع سنگ کلیه از کلسیم ساخته شده باشند مصرف به اندازه کلسیم در رژیم غذایی می تواند از ایجاد سنگ کلیه پیشگیری نماید.

 

 

اوریک اسید

این نوع از سنگ کلیه در آقایان بیشتر از خانم ها رواج دارد همچنین افراد مبتلا به نقرس و کسانی که شیمی درمانی را تجربه کرده اند بیشتر در معرض ابتلا به این نوع سنگ قرار دارند. این نوع سنگ زمانی ایجاد می شود که ادرار افراد بیش از حد اسیدی باشد. رژیم غذایی حاوی پورین می تواند میزان اسیدی بودن ادرار را افزایش دهد. پورین یک نوع ماده بی رنگ است که در پروتئین های حیوانی مثل صدف، ماهی و گوشت وجود دارد (۴).

 

Struvite

این نوع سنگ بیشتر در زنان مبتلا به عفونت ادراری (UTIs) یافت می شود. این سنگ ها می توانند بزرگ باشند و منجر به انسداد مجاری ادراری شوند و در نتیجه موجب ایجاد عفونت در کلیه هاشوند.

 

سیستین

سنگ های سیستین نادر هستند و هم در مردان و هم در زنان مبتلا به اختلال ژنتیکی سیستینوری ایجاد می شوند.

 

 

علایم سنگ کلیه

 

 

علایم سنگ کلیه

 

۱-احساس درد در شکم، کمر یا پهلوها

درد کلیه یکی از شدیدترین دردهای قابل تصور است (۵). برخی از افرادی که سنگ کلیه را تجربه کرده اند درد آن را با درد زایمان مقایسه می کنند. معمولا درد زمانی شروع می شود که سنگ به سمت میزنای حرکت کند و باعث انسداد و ایجاد فشار در کلیه ها شود. این فشار فیبر های عصبی را فعال می کند تا سیگنال های درد را به مغز انتقال دهند.

درد سنگ کلیه معمولا به طور ناگهانی شروع می شود و با حرکت سنگ، محل درد و شدت درد نیز تغییر می کند. این درد به صورت متناوب کم و زیاد می شود و هر موج درد ممکن است تا چند دقیقه طول بکشد و بعد از مدتی ناپدید شود. شما احتمالا باید درد را در پهلو ها یا پشت کمر خود حس کنید هرچند که ممکن است با تغییر مکان سنگ این درد در شکم شما نیز احساس شود.

سنگ های بزرگ می توانند به نسبت سنگ های کوچک دردناک تر باشند اما باید این نکته را بدانید که شدت درد به سایز سنگ مربوط نیست و حتی سنگ های بسیار کوچک نیز می توانند بسته به موقعیت مکانی خود و میزان مسدود سازی مجاری بسیار دردناک باشند.

 

۲-احساس درد و سوزش در حین ادرار

هنگامی که سنگ به محل اتصال میزنای و مثانه رسیده باشد موقع شروع ادرار احساس درد شروع می شود (۶) که پزشک شما ممکن است این حالت را dysuria یا درد هنگام ادرار تشخیص دهد. این درد می تواند بسیار سوزناک باشد، اگر شما از سنگ کلیه خود خبر نداشته باشید ممکن است آن را با یک عفونت ادراری اشتباه بگیرید حتی گاهی اوقات ممکن است شما یک عفونت ادراری به همراه سنگ کلیه داشته باشید.

 

۳-تکرر ادرار

نیاز بیش از اندازه به دستشویی رفتن یکی دیگر از نشانه های وجود سنگ کلیه است که در این حالت احتمالا سنگ به بخش های پایینی دستگاه ادراری رسیده است. در این حالت ممکن است شما بیشتر وقت خود را در دستشویی بگذرانید و در طول شبانه روز به آن نیز داشته باشید.

 

۴-مشاهده خون در ادرار

وجود خون در ادرار یکی از علامت های رایج در افراد مبتلا به سنگ های مجاری ادراری است (۷). این علامت همچنین به هماچوری نیز شناخته می شود، خون موجود در ادرار می تواند قرمز، صورتی یا قهوه ای باشد. برخی اوقات سلول های خونی موجود در ادرار بسیار کوچک هستند (microscopic hematuria) و برای دیدن آنها به میکروسکوپ نیاز است.

 

۵-ادرار کدر و بد بو

ادرار سالم به رنگ روشن است و بوی قوی ندارد. کدر بودن رنگ ادرار می تواند نشانه وجود عفونت در کلیه یا بخش دیگری از دستگاه ادراری شما باشد. نتایج یک مطالعه نشان می دهد که حدود ۸% افراد مبتلا به سنگ کلیه دچار نوعی عفونت ادراری نیز بوده اند (۸). بوی بد ادرار نیز می تواند ناشی از باکتری های موجود در آن باشد.

 

 

۶-مقدار کم دفع ادرار

سنگ های بزرگی که منجر به مسدود شدن مجاری ادراری شوند می توانند جریان خروج ادرار را تحت تاثیر قرار دهند اگر انسداد داشته باشید ممکن است هربار که بخواهید ادرار کنید جریان ادرار به طور کامل متوقف شد و که این یک مورد اورژانسی است.

 

۷-تهوع و استفراغ

حالت تهوع و استفراغ در افراد مبتلا به سنگ کلیه رایج است (۹). این علایم ناشی از ارتباط عصبی مشترک بین کلیه ها و دستگاه گوارش است. سنگ های کلیه می توانند اعصاب دستگاه گوارش را مهار کنند و موجب ناراحتی معده شوند. تهوع و استفراغ همچنین می توانند پاسخ بدن شما به درد شدید باشند (۱۰).

 

۸-تب و لرز

تب و لرز یکی از نشانه های جدی وجود عفونت در دستگاه ادراری است. همچنین می تواند نشانه وجود بیماری دیگری در کنار سنگ کلیه باشد پس باید توجه کنید که هر نوع تب و لرز نیازمند توجه فوری پزشکی است. معمولا تب هایی که در اثر عفونت اتفاق می افتد درجه زیادی دارند، حدود ۱۰۰٫۴ درجه فارنهایت یا ۳۸ درجه سانتی گراد و یا بیشتر که اغلب با لرز نیز همراه هستند.

 

 

درمان سنگ کلیه با کمک روش های خانگی آیا امکان پذیر است؟ (۱۱)

نوشیدن مقدار زیادی آب و مایعات بخش مهمی از دفع سنگ کلیه و جلوگیری از تشکیل مجدد سنگ های جدید است. نوشیدن آب به میزان کافی نه تنها به دفع سموم از بدن کمک می کند بلکه کمک می کند تا سنگ ها و سایر ذرات اضافی در دستگاه ادراری خود را خارج کنید.

اگرچه آب به تنهایی برای انجام این فرآیند کافی است اما افزودن برخی مواد دیگر می تواند سودمند باشد توجه داشته باشید که روزانه حداقل ۸ اونس آب بنوشید و همچنین قبل از مصرف موارد موجود در لیست زیر حتما با پزشک خود مشورت کنید که برای شما مناسب باشد و منجر به ایجاد عوارض جانبی اضافی نشود.

اگر باردار هستید و یا در دوران شیردهی می باشید از مصرف هرگونه دارو و درمان بدون نظارت پزشک خودداری کنید چراکه ممکن است برای شما و کودکتان عوارض جانبی را به همراه داشته باشد.

 

۱-آب

اگر درحال دفع سنگ کلیه هستید نوشیدن آب به تسریع  این فرآیند کمک بسزایی خواهد کرد. سعی کنید در این دوران به جای ۸ لیوان آب حدود ۱۲ لیوان آب بنوشید و حتی سعی کنید پس از دفع سنگ این مقدار آب را همچنان مصرف کنید چرا که دی هیدراته شدن بدن یکی از اصلی ترین عوامل ایجاد سنگ کلیه است، به رنگ ادرار خود توجه داشته باشید تا بسیار شفاف و حدودا زرد کمرنگ باشد چرا که ادرار تیره رنگ نشانه دی هیدراته بودن بدن است.

 

۲-آب لیمو

اب لیموی تازه به شما در دفع سنگ کلیه کمک می کند (۱۲). لیمو حاوی سیترات است که نوعی ماده شیمیایی است که از تشکیل سنگ های کلسیمی جلوگیری می کند. سیترات همچنین توانیی شکستن سنگ ها را دارد و اجازه می دهد آنها به راحت تر از دستگاه ادراری عبور کنند (۱۳).

برای ایجاد یک تغییر بزرگ باید مقدار زیادی لیمو مصرف کنید اما مقدار کم هم می تواند تا حدی موثر باشد علاوه بر اینها آب لیمو دارای خواص آنتی اکسیدانی نیز می باشد و همچنین مانع رشد باکتری ها می شود.

 

۳-آب ریحان

ریحان حاوی استیک اسید است که به کاهش سنگ کلیه و کاهش درد کمک می کند همچنین سرشار از مواد مغذی است. از ریحان در طب سنتی برای درمان اختلالات گوارشی و التهابی استفاده می شده است (۱۴).

می توانید از برگ های تازه و یا خشک ریحان برای تهیه دمنوش روزانه استفاده کنید همچنین می توانید از ریحان در تهیه اسموتی های خود کمک بگیرید. بهتر است توجه داشته باشید که شما نباید از آب ریحان برای مدت بیش از ۶ هفته پشت سر هم استفاده کنید چراکه ممکن است منجر به مشکلاتی زیر بشود:

 

  • کاهش قند خون

  • کاهش فشار خون

  • افزایش خونریزی در بدن

 

۴-سرکه سیب

سرکه سیب نیز دارای اسید استیک است که به درمان سنگ کلیه کمک می کند.برای بهره گیری از خواص سرکه سیب بهتر است تا دو قاشق غذاخوری سرکه سیب را به ۶ الی ۸ اونس آب (۲۰۰ میلی لیتر) اضافه کنید و این مخلوط را در طول روز بنوشید.

شما نباید بیش از ۸ اونس از این مخلوط را در طول یک روز مصرف کنید. می توانید مستقیما آن را مصرف کنید و یا به سالاد های مورد علاقه خود اضافه کنید. اگر بیش از این مقدار توصیه شده سرکه سیب مصرف شود می تواند منجر به کاهش سطح پتاسیم در بدن و بروز پوکی استخوان شود.

افراد مبتلا به دیابت نیز باید در مورد مصرف این مخلوط دقت کنند و سطح قند خون خود را در طول روز به دقت اندازه گیری کنند، اگر از داروهای زیر استفاده می کنید نباید این مخلوط را مصرف کنید:

  • انسولین

  • دیگوکسین (Digox)

  • دیورتیک ها، مانند اسپیرونولاکتون (آلدکتون)

 

۵-آب کرفس

به نظر می رسد که آب کرفس توانایی پاکسازی سمومی که منجر به ایجاد سنگ کلیه می شوند را دارد این نوشیدنی مدت ها در طب سنتی مورد استفاده قرار می گرفته است. برای تهیه آن کافی است چند ساقه کرفس را به همراه کمی آب مخلوط کنید و در طول روز نوش جان کنید. در صورت داشتن هر کدام از اختلالات زیر از مصرف این مخلوط خودداری کنید:

  • هر نوع اختلال خونریزی

  • فشارخون پایین

  • داشتن جراحی در آینده نزدیک

 

همچنین اگر داروهای زیر را مصرف می کنید باید از مصرف این مخلوط خودداری کنید:

 

  • لووتیروکسین (Synthroid)

  • لیتیم (لیتیم)

  • داروهایی که حساسیت خورشید را افزایش می دهند، مانند ایزوترتینوئین (Sotret)

  • داروهای آرام بخش مانند آلپرازولام (Xanax)

 

 

۶-آب انار

آب انار از سال ها قبل برای بهبود عملکرد کلیه ها توصیه می شده است، آب انار قابلیت پاکسازی سموم از بدن شما را دارد و به علت وجود خواص آنتی اکسیدانی مانع ایجاد سنگ کلیه در بدن می شود. همچنین سطح اسیدی بودن ادرار را کاهش می دهد، پایین بودن اسیدیته ادرار ریسک ابتلا به سنگ کلیه را کاهش می دهد. محدودیتی برای مصرف آب انار در طول روز وجود ندارد اما در صورت استفاده از موارد زیر آب انار نباید مصرف شود:

 

  • داروهایی که در کبد جذب می شوند

  • داروهای فشار خون مانند کلروتیازید (دیوریل)

  • rosuvastatin) Crestor)

 

 

 

علی رغم تحصیل در رشته الکترونیک علاقه خاصی به حوزه سلامت و تناسب اندام و تولید محتوا در این بخش را دارم ، در حال حاضر مشغول تکمیل دوره کارشناسی تغذیه می باشم و به عنوان بنیان گذار در استارتاپ دکتر بادی فعالیت می کنم.

5/5 (4 Reviews)

دیدگاه بگذارید

  همراه شو  
به من اطلاع بده وقتی که