رژیم غذایی مناسب کم کاری تیروئید

کم کاری تیروئید شرایطی است که در آن غده تیروئید ضعیف شده و به درستی کار نمی کند و نمی تواند هورمون تیروئید را در بدن آزاد کند. غده تیروئید در حالت طبیعی میزان زیادی از هورمون های حیاتی را از طریق جریان خون آزاد می کند. بنابراین اختلال در عملکرد غده تیروئید می تواند مشکلات متعددی را ایجاد کند.

هورمون تیروئید به رشد ، تمرمیم بافت ها و تنظیم متابولیسم کمک می کند ،در نتیجه افراد مبتلا به کم کاری تیروئید ممکن است خستگی، ریزش مو، احساس سردی و چندین علایم دیگر را تجربه کنند (1) .

 

1 الی 2 درصد مردم دنیا به کم کاری تیروئید مبتلا هستند که تعداد خانم های مبتلا نسبت به آقایان ده برابر بیشتر است (2). به گفته انجمن تیروئید آمریکا 12درصد از مردم آمریکا در طول زندگی با اختلال در عملکرد غده تیروئید مواجه می شوند که تا حدود 40 درصد از این افراد دچار کم کاری تیروئید هستند (3) . 

 

 با این آمار مشخص می شود که خانم ها، مخصوصا خانم های مسن اصلی ترین گروه مبتلا به کم کاری تیروئید هستند. همچنین افرادی که دچار یکی از بیماری های خود ایمنی مثل دیابت نوع 1 یا سندرم روده تحریک پذیر هستند، نیز ریسک بالایی برای ابتلا به کم کاری تیروئید دارند.

 

باید توجه داشته باشید که تغذیه مناسب به تنهایی نمی تواند تیروئید کم کار را درمان کند اما ترکیب مناسبی از خوراکی های مفید و دارو تاثیر بسیار مثبتی بر بهبود عملکرد غذه تیروئید دارند.

 

 

کم کاری تیروئید اولیه

غده تیروئید یک غده پروانه ای شکل است که در گردن قرار دارد و وظیفه ترشح هورمون تیروئید در سراسر بدن را به عهده دارد (4). هنگامی که غده تیروئید سیگنال هایی به نام TSH را دریافت کند هورمون تیروئید در بدن آزاد می شود و از طریق گردش خون به سراسر بدن می رسد. این سیگنال های TSH از طربق غده هیپوفیز که در مغز قرار دارد زمانی که سطح تیروئید در بدن کم باشد ارسال می شوند (5).

 

اما گاهی اوقات غده تیروئید هورمون آزاد نمی کند حتی اگر سیگنال های TSH به میزان کافی ارسال شده باشد.این مرحله کم کاری تیروئید اولیه نامیده می شود که شایع ترین نوع کم کاری تیروئید شناخته می شود. تقریبا 90% کم کاری تیروئید اولیه به علت تیروئیدیت هاشیموتو است که یک نوع بیماری خود ایمنی است که در آن سیستم ایمنی بدن به اشتباه به غده تیروئید حمله می کند (6).

 

سایر علل اصلی به وجود آمدن کم کار تیروئید اولیه کمبود ید، اختلالات ژنتیکی و مصرف برخی از انواع داروهاست که می تواند در عملکرد غده تیروئید اختلال ایجاد کند.

 

کم کاری تیروئید ثانویه

اما برخی مواقع غده تیروئید به میزان کافی سیگنال TSH دریافت نمی کند و این اتفاق زمانی رخ می دهد که غده هیپوفیز در مغر به درستی کار نکند که این شرایط با نام کم کاری تیروئید ثانویه شناخته می شود.

 

وجود هورمون های تیروئید در بدن بسیار مهم است. آنها در رشد، ترمیم بافت ها و متابولیسم شما نقش بسزایی دارند ، متابولیسم فرآیندی است که در آن بدن شما غذایی که می خورید را به انرژی تبدیل می کند. متابولیسم بر دمای بدن  و میزان کالری سوزی بدن شما تاثیر گذار است به همین دلیل است که افرادی که مبتلا به کم کاری تیروئید هستند اغلب احساس سردی و خستگی دارند و به راحتی وزن اضافه می کنند (7).

 

 

کم کاری تیروئید چطور بر متابولیسم بدن تاثیر می گذارد؟

هورمون های تیروئید به شما کمک می کنند تا سرعت متابولیسم بدن را تنظیم کنید، هرچه متابولیسم بدن شما بیشتر و سریع تر باشد شما کالری بیشتری را در حالت استراحت می سوزانید. افرادی که دچار کم کاری تیروئید هستند متابولیسم کندی دارند بدین معنا که در حالت استراحت کالری کمتری را می سوزانند.

کندی متابولیسم بدن خطراتی را نیز برای سلامت شما به همراه دارد ، ممکن است موجب شود تا شما زود احساس خستگی کنید ، کلسترول بد خون شما افزایش یابد و به سختی وزن اضافه خود را از دست دهید (8).

اگر دچار کم کاری تیروئید هستید و سخت وزن از دست می دهید به شما پیشنهاد می کنیم تا تمرینات ورزش سریع با شدت متوسط و بالا را انجام دهید مثل دویدن ، کوه نوردی ، پیاده روی سریع و قایقرانی.

تحقیقات نشان می دهد انجام تمرینات هوازی با شدت متوسط و زیاد مانند تمرینان ایروبیک و HIIT می تواند موجب افزایش سطح هورمون تیروئید و افزایش سوخت ساز بدن شما شود (910) . 

همجنین نتایج برخی دیگر از تحقیقات نشان می دهد که افزایش مصرف پروتئین برای افراد مبتلا به کم کاری تیروئید می تواند مفید باشد چرا که منجر به افزایش متابولیسم در این افراد می شود (11).

 

 

آیا نشانه های معمول کم کاری تیروئید را می شناسید ؟

تغییرات در متابولیسم بدن شما، ضربان قلب نامنظم، خستگی و کمبود انرژی، احساس گرسنگی مداوم و حتی تغییر در رشد موها، ناخن ها و وضعیت پوستی شما می تواند به دلیل کم کاری تیروئید باشد. با این حال بهتر است بدانید که کم کاری تیروئید کشنده نیست و راه های زیادی برای درمان طبیعی کم کاری تیروئید وجود دارد. در ادامه قصد داریم رژیم غذایی کم کاری تیروئید را به شما معرفی کنیم و همچنین راهکارهای مناسب برای درمان کم کاری تیروئید را بررسی کنیم:

 

 

کم کاری تیروئید در برابر پرکاری تیروئید

پرکاری تیروئید

هنگامی که بدن میزان زیادی هورمون تیروئید ترشح کند، شما دچار پرکاری تیروئید هستید. برخی از نشانه های رایج پرکاری تیروئید عبارتند از:

 

  • کاهش وزن بی دلیل

  • نازک شدن تار مو و ریزش مو

  • استرس و اضطراب

  • تعریق بیش از حد

  • تپش قلب

  • سوزش و خارش پوست

ناگفته نماند که افرادی که دچار پرکاری تیروئید هستند ممکن است به پوکی استخوان دچار شوند و ریسک ابتلا به سکته قلبی به علت تپش قلب نامنظم در آن ها وجود دارد. داروهای معمولی برای محدود کردن فعالیت غده تیروئید وجود دارد. عمل جراحی در آخرین قدم برای حذف همه قسمت ها یا بخشی از تیروئید برای درمان این بیماری انجام می شود.

 

مطالعاتی برای درمان پرکاری وجود دارد که نشان می دهد حذف منابع غذایی التهاب زا از رژیم غذایی و مصرف چربی های مفید و عصاره های طبیعی می تواند نتایج شگفت انگیزی بر درمان پرکاری تیروئید داشته باشد.

 

 

کم کاری تیروئید

 

 

کم کاری تیروئید

نقطه مقابل پرکاری تیروئید، کم کاری تیروئید است و همانطور که گفته شد در این شرایط غده تیروئید به میزان کافی هورمون ترشح نمی کند. برخی از نشانه های رایج کم کاری تیروئید عبارتند از:

 

  • خستگی

  • تغییرات در خلق و خو و افسردگی

  • ریزش مو

  • افزایش وزن

  • گواتر

  • یبوست

  • ترک پوست

 

تیروئیدیت هاشیموتو، فقر ید در رژیم غذایی و قرار گرفتن در معرض اشعه ها از دیگر عواملی هستند که می توانند منجر به کم کاری تیروئید شوند و به افرادی که دچار بیماری کم کاری تیروئید هستند توصیه می شود که تا حد ممکن از قرار گرفتن در معرض اشعه هایی مثل اشعه ایکس اجتناب کنند.

 

درمان قطعی برای کم کاری تیروئید وجود ندارد. اما می توان با کمک رژیم غذایی میزان ترشح هورمون تیروئید را افزایش داد. اولین قدم برای درمان کم کاری تیروئید از بین بردن عواملی است که موجب این کم کاری می شود. مثل: التهابات ناشی از اثرات مخرب رادیکال های آزاد، مصرف بیش از اندازه داروهای شیمیایی، رژیم غذایی بی کیفیت و استرس.

 

رژیم غذایی کم کاری تیروئید به شما کمک می کند تا عوامل التهاب زا را از بین ببرید، عملکرد سیستم ایمنی را بهبود ببخشید و توازن را میان هورمون های بدن خود ایجاد کنید. قبل از اینکه این رژیم را به طور کامل معرفی کنیم بهتر است به خوبی با عوامل اصلی ایجاد کم کاری تیروئید آشنا شویم.

 

 

 

8 عامل بالقوه کم کاری تیروئید

 

1-اختلالات التهابی تیروئید

رایج ترین عامل ایجاد کم کاری تیروئید وضعیتی به نام هاشیموتو تیروئیدیت می باشد که نوعی التهاب مزمن تیروئیدی است که به علت یک نوع بیماری خود ایمنی به وجود می آید (12).

وقتی فردی دچار هاشیموتو تیروئیدیت می شود بدن فرد با تولید آنتی بادی هایی به خودش حمله می کند و سعی در نابودی غده تیروئید دارد. اما چطور این وضعیت اتفاق می افتد؟ سیستم ایمنی بدن به اشتباه تفکر می کند که سلول های تیروئید جزئی از بدن نیستند ، بنابراین سعی در از بین بردن آنها می کند.

 

 

 

2-رژیم غذایی بی کیفیت ( مخصوصا رژیم غذایی که در آن ید وسلنیوم وجود نداشته باشد )

رژیم غذایی که ید و سلنیوم نداشته باشد ( این دو ماده معدنی برای عملکرد صحیح غده تیروئید در بدن ضروری می باشند ) ریسک ابتلا به مشکلات تیروئیدی را افزایش می دهد.

 

 

 

3-مشکلات روده مثل سندرم روده تحریک پذیر

اگر سیستم هضم دچار مشکل باشد امکان بروز بیماری خود ایمنی وجود دارد. سندرم روده تحریک پذیر یکی از بیماری های خود ایمنی است که در این حالت افراد به لبنیات و مواد حاوی گلوتن حساسیت دارند. افرادی که به این بیماری دچارند ریسک بالایی نسبت به ابتلای بیماری کم کاری تیروئید دارند.

 

 

 

4- ژنتیک

هرچند که این مورد خیلی رایج نیست اما در برخی موارد نوزادان پس از تولد دچار اختلال عملکرد غده تیروئید هستند. این وضعیت به نام congenital hypothyroidism شناخته می شود. با توجه به گفته موسسه ملی بهداشت NIH احتمال ابتلا به کم کاری تیروئید مادرزادی بسیار کم است  و تنها در حدود یک مورد از هر چهار هزار نوزاد ممکن است با این اختلال متولد شود (14) .

 

 

 

5- بارداری

بنا به دلایل ناشناخته در طول دوره بارداری برخی از خانم ها ممکن است شروع به ترشح میزان زیادی هورمون تیروئید کنند و پس از مدتی میزان آن بسیار کاهش می یابد. این وضعیت به نام تیروئیدیت پس از زایمان شناخته می شو. که اغلب در طی 12-18 ماه ناپدید می شود. اما همچنان می تواند موجب کم کاری تیروئید مزمن شود.

 

 

6-تداخلات دارویی

برخی از داروهای خاص اگر با یکدیگر مصرف شوند ممکن است موجب کم کاری تیروئید شوند.

 

 

 

7-استرس بیش از اندازه

در حالت عادی استرس شاید خطرناک نباشد اما عامل اصلی بسیاری از بیماری ها استرس مزمن روزانه می باشدپ. استرس میزان هورمون کورتیزول و آدرنالین را در بدن افزایش می دهد و ریسک ابتلا به کم کاری تیروئید را افزایش می دهد (15).

 

 

8-بی تحرکی

تحرک بدنی و یک رژیم غذایی سالم نقش مهمی در کنترل هورمون های بدن و عملکرد سیستم ایمنی بدن دارد. تحقیقات نشان می دهد افرادی که به طور منظم ورزش می کنند خواب بهتری دارند و کمتر دچار استرس می شوند.

 

وجود کدام مواد مغذی در رژیم غذایی کم کاری تیروئید ضروری است؟

چند ماده مغذی مهم که در رژیم غذایی افراد مبتلا به کم کاری تیروئید باید وجود داشته باشد به شرح زیر هستند :

 

 

  • ید

ید یک ماده معدنی ضروری برای تولید هورمون تیروئید در بدن است. بدبن ترتیب افرادی که دچار کمبود ید هستند در معرض ابتلا به کم کاری تیروئید قرار دارند (16).

باید بدانید که کمبود ید در جهان بسیار رایج است و تقریبا یک سوم جمعیت جهان را تحت تاثیر قرار می دهد. اما در کشورهای توسعه یافته این موضوع کمتر دیده می شود چراکه آنها با افزودن نمک ید دار به غذاهای خود از این ماده بهره می برند (17).

اگر شما هم به کمبود ید دچار هستید بهتر است از نمک به میزان کنترل شده در رژیم غذایی خود بهره بگیرید یا مصرف خوراکی های سرشار از ید را افزایش دهید مثل ماهی، لبنیات و تخم مرغ.

 

 

 

  • سلنیوم

سلنیوم در بدن کمک می کند تا هورمون های تیروئید فعال شوند و مورد استفاده قرار بگیرند (18). این ماده معدنی ضروری همچنین دارای خواص آنتی اکسیدانی می باشد بدین معنا که می تواند از غده تیروئید در برابر آسیب های رادیکال های آزاد محافظت کند (19).

افزودن خوراکی های سرشار از سلنیوم به رژیم غذایی به افراد کمک می کند تا سطح سلنیوم در بدن را متعادل نگه دارند ، خوراکی هایی مثل ماهی تن، ساردین، تخم مرغ و حبوبات دارای میزان مناسبی از سلنیوم هستند.

اما توجه داشته باشید که از مکمل های سلنیوم به صورت سرخود استفاده نکنید مگر آنکه پزشک برای شما تجویز کرده باشد چرا که دوز بالای سلنیوم در بدن می تواند سمی و خطرناک باشد (20,21). 

 

 

 

  • زینک

همانند سلنیوم زینک یا روی به فعال شدن هورمون های تیروئید در بدن کمک می کند (22). همچنین مطالعات نشان می دهد که روی ممکن است ترشح هورمون TSH را کنترل کند همانطور که گفته شد این هورمون به غده تیروئید پیام ارسال می کند تا هورمون تیروئید را ترشح کند (23).در کشور های توسعه یافته کمبود روی بسیار نادر است چرا که در اکثر غذاهای روزمره وجود دارد.

با این حال اگر دچار کم کاری تیروئید هستید باید خوراکی های غنی از روی را مثل گوشت گاو، مرغ، صدف وسایر غذاهای دریایی را در برنامه غذایی خود جای دهید.

 

 

 

 

 

چه مواد مغذی در رژیم غذایی کم کاری تیروئید ممنوع هستند؟

 

  • گواتروژن ها

گواتروژن ها ترکیباتی هستند که در در عملکرد عادی غده تیروئید اختلال ایجاد می کنند. نام خود را کلمه گواتر به ارث برده اند که به معنای بزرگ شدن غیر طبیعی غده تیروئید است و ممکن است در کم کاری تیروئید رخ دهد (24).

 

شاید تعجب کنید اگر بگوییم گروه های زیادی از مواد غذایی دارای گواتروژن ها هستند که به شرح زیر می باشند:

  • سویا و فراورده های آن
  • سبزیجات خانواده کلم مثل : بروکلی، کیل، گل کلم و اسفناج
  • میوه ها و سبزیجات دارای نشاسته مثل : سیب زمینی، هلو، توت فرنگی
  • دانه ها و آجیل هایی مثل بادام زمینی و دانه کاج

در حالت کلی به افرادی که دچار کم کاری تیروئید هستند توصبه می شود که مواد غذایی دارای گواتروژن را از برنامه غذایی خود حذف کنند با این حال این خوراکی ها فقط برای افرادی که دچار کمبود ید هستند و یا میزان زیادی از این مواد غذایی را مصرف می کنند مشکل ساز می شود (25,26,27,28). 

 

 

  • گلوتن

گلوتن نوعی پروتئین است که در دانه هایی مثل گندم، چاودار و جو یافت می شود. افرادی که به بیماری سلیاک دچار هستند باید از مصرف گلوتن پرهیز کنند این بیماری نوعی بیماری خود ایمنی است که بدن به اشتباه به خود حمله می کند و به روده آسیب می رساند (29).

متاسفانه تحقیقات نشان می دهد افرادی که مبتلا به بیماری خود ایمنی هستند ریسک بالایی برای مبتلا شدن به نوع دیگر از بیماری های خود ایمنی را دارند (30).

به همین دلیل است که افرادی که به Hashimoto’s thyroiditis مبتلا هستند (عامل اصلی ایجاد کم کاری تیروئید اولیه) ممکن است به بیماری سلیاک نیز مبتلا باشند. (31,32)

این بدین معناست که افرادی که دچار تیروئیدیت هاشیموتو هستند شاید لازم باشد مصرف گلوتن را کاهش دهند تا علایم کم کاری تیروئید در آنها کاهش یابد.

 

 

رژیم غذایی کم کاری تیروئید

 

 

رژیم غذایی کم کاری تیروئید

 

 

 

مهم ترین چیز برای درمان کم کاری تیروئید سبک زندگی و رژیم غذایی است. غذاهایی که باید برای کم کاری تیروئید مصرف کنیم عبارتند از:

 

-ماهی سالمون

این ماهی سرشار اسیدهای چرب امگا 3 از نوع EPA و DHA است. این اسیدهای چرب برای ایجاد توازن میان هورمون ها و عملکرد صحیح غده تیروئید ضروری هستند.

 

 

-روغن نارگیل

روغن نارگیل سرشار از لوریک اسید است که به تنظیم متابولیسم بدن و افزایش سطح کلی انرژی کمک می کند. روغن نارگیل بسیار راحت هضم می شود و به علت خواص آنتی اکسیدانی و ضد میکروبی که دارد سیستم هضم شما را پاکسازی می کند. همچنین روغن نارگیل به بهبود عملکرد سیستم ایمنی، کنترل سطح قند خون و افزایش استقامت بدن کمک می کند.

 

 

-غذاهای سرشار از پروبیوتیک

غذاهایی مثل کفیر، کامبوجا، کیم چی و ماست تهیه شده از شیر بز طبیعی سرشار از پروبیوتیک هستند. پروبیوتیک ها به افزایش باکتری های مفید روده کمک می کنند و در بهبود بیماری هایی مثل سندرم روده تحریک پذیر و کم کاری تیروئید موثر هستند.

 

 

-جوانه ها

جوانه ها سرشار از ALA هستند (نوعی از چربی امگا 3 که برای عملکرد صحیح تیروئید و توازن میان هورمون ها ضروری است).

 

 

-چربی های مفید

چربی های مفیدی مثل آووکادو و روغن نارگیل علاوه بر کنترل قند خون بدن به کنترل وزن شما نیز کمک می کند. یک رژیم غذایی که سرشار از چربی های مفید باشد مانند رژیم کتوژنیک می تواند به کاهش التهابات نیز کمک کند.

 

 

-غذاهای سرشار از فیبر

افرادی که دچار کم کاری تیروئید هستند احتمالا دچار مشکلات هضم نیز می باشند. بنابراین باید سعی کنند تا روزانه 30-40 گرم فیبر مصرف کنند. یک رژیم غذایی سرشار از فیبر نه تنها به مشکلات هضم کمک می کند بلکه نقش مهمی در سلامت قلب، کنترل قند خون و حتی کنترل وزن دارد. چراکه فیبرها شما را برای مدت طولانی تری سیر نگه می دارند و مانع ایجاد اشتهای کاذب می شوند. بهترین راه برای افزایش مصرف فیبر خوردن سبزیجات تازه، حبوبات و دانه هایی مانند تخم کتان و دانه کینوا می باشد.

 

 

-آب قلم

عصاره مرغ و گوشت دارای میزان زیادی آمینو اسید به نام های L-proline و L-glycine می باشد که به بهبود عملکرد سیستم هضم و کم کاری تیروئید کمک می کند. مصرف این عصاره ها به افرادی که دچار درد مفاصل و درد عضلانی هستند نیز توصیه می شود.

 

 

-میوه ها و سبزیجات

میوه ها و سبزیجات سرشار از ویتامین ها، مواد معدنی و آنتی اکسیدان ها هستند. این مواد برای مبارزه با آسیب های ناشی از وجود رادیکال های آزاد در بدن ضروری هستند. بخش عظیمی از یک رژیم غذایی سالم را باید میوه ها و سبزیجات سالم و تازه تشکیل دهند.

 

 

 

خوراکی های ممنوعه در رژیم کم کاری تیروئید :

 

  • گواتروژن ها : همانطور که گفته شد مصرف گروه هایی غذایی دارای گواتروژن مثل کلم و خانواده کلم از جمله کلم بروکلی ، کلم بروکسل و کیل می تواند در عملکرد غده تیروئید افراد مبتلا به کم کاری تیروئید اختلال ایجاد کند بهتر است برای جلوگیری از بروز مشکل حداقل 30 دقیقه قبل از مصرف این مواد غذایی آنها را بخار پز کنید چرا که ممکن است ترکیبات گواتروژن درون آنها غیر فعال شود (33). همچنین بر میزان مصرف این نوع مواد غذایی کنترل کافی داشته باشد.

 

 

  • آب شیر: بسیاری از آب های شیرین درون شهر ها دارای کلر هستند که جذب ید را مهار می کنند. همانطور که قبلا گفته شد افرادی که دچار کم کاری تیروئید هستند شدیدا به ید نیاز دارند . پس بهتر است که از آب های بدون کلر استفاده کنند (34).

 

  • گلوتن: تحقیقات نشان داده است اکثر افرادی که دچار مشکلات تیروئیدی هستند به گلوتن نیز حساس می باشند. گلوتن در گندم، جو، چاودار یافت می شود . سعی کنید به دقت برچسب مواد غذایی که تهیه می کنید مطالعه کنید. تا از گلوتن پنهان موجود در غذاها مطلع شوید .

 

  • قند: قندها علاوه بر آسیب به متابولیسم بدن تعادل هورمون های بدن را نیز بر هم میزنند. افرادی که دچار کم کاری تیروئید هستند معمولا به سختی وزن از دست می دهند. چراکه عملکرد صحیح غده تیروئید رابطه مستقیمی با متابولیسم بدن دارد.

 

 بهترین راهکار برای جلوگیری از افزایش وزن ناخواسته و کنترل وزن برای این افراد محدود کردن قند دریافتی است.

 

کربوهیدرات ها و آرد های تصفیه شده: پاستا ، کوکی ، نان سفید و … برای افرادی که دچار کم کاری تیروئید هستند مناسب نیست. تا جایی که ممکن است این مواد غذایی را محدود کنید و در صورت نیاز از دانه های جایگزین مانند کینوا استفاده کنید.

 

 

 

 

 

 

برگرفته از سایت های : https://goo.gl/tPJD4F , https://goo.gl/UkmLoz

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *