رژیم بارداری

رژیم دوران بارداری

دوران بارداری یکی از حساس‌ترین مقطع‌های زندگی می‌باشد که تغذیه بارداری برای مادر یکی از کلیدی‌ترین و حساس‌ترین موارد در این دوران می‌باشد. در این مطلب از سایت دکتر بادی کوشیدیم تا باورهای غلط و توصیه‌های غیر علمی در رابطه با رژیم دوران بارداری یا همان تغذیه بارداری را معرفی کنیم. همچنین از عادت های مفید غذایی، که بهتر است در رژیم بارداری گنجانده شوند، صحبت کنیم. 

بعضی از مادران فکر می‌کنند حالا که باردار هستند، یا به اصطلاح عوام، چون دیگر حالا دو نفر شده اند باید به اندازه دو نفر هم غذا بخورند و هر چیزی که دم دستشان می‌آید، میل کنند. در این صورت، هر روز به وزنشان اضافه می‌شود. بعضی مادران هم از ترس چاق شدن و اضافه وزن آن‌قدر به خودشان گرسنگی و سختی می‌دهند که حتی نیازهای اولیه خودشان را هم به دست نمی‌آورند.

هنگامی که مادر رژیم بارداری اصولی نداشته باشد و مواد لازم و مورد نیاز بدن توسط خوراک تأمین نشود، جنین شروع به استفاده از ذخایر بدن مادر نموده که عوارض بسیار خطرناکی همچون پوکی استخوان، سوءتغذیه و دیگر موارد را هم برای جنین و هم برای مادر در پی دارد. و یا ممکن است موجب بروز دیابت بارداری شود .

 

توجه : در مورد دیابت بارداری در لینک زیر به تفصیل توضیح داده شده است :

دیابت بارداری

 

 

منظور از رژیم بارداری چیست ؟

منظور از رژیم بارداری به هیچ عنوان رژیم لاغری برای مادر باردار نیست و صرفا رژیم بارداری به معنی تغذیه سالم در دوران بارداری و حفظ سلامت هر چه بیشتر مادر و جنین وی می‌باشد. به این ترتیب هرگز نمی‌توان انتظار داشت که در این ۹ ماه، مادر با داشتن رژیم بارداری، فرآیند چربی سوزی و کاهش وزن را طی کند.

نه تنها مادر، در ۹ ماه بارداری به هیچ عنوان نباید وزن کم کند، بلکه باید بین ۱۲ تا ۱۸ کیلوگرم نیز افزایش وزن داشته باشد. البته این مقدار افزایش وزن، بعضا در مادران مبتلا به چاقی ممکن است، ۶ تا ۱۰ کیلو گرم باشد. در مورد این موضوع، اضافه وزن با درجه BMI فرد سنجیده خواهد شد. متأسفانه برخی از پزشکان در همین رابطه پیشنهادهای غلطی را به مادران باردار تحت عنوان رژیم بارداری ارائه می‌دهند که ممکن است خسارات جبران ناپذیری در پی داشته باشد. این عوارض برای هر دو یعنی هم مادر و هم جنین خطر ساز است.

برای داشتن یک رژیم بارداری مناسب، شما در این دوران احتیاج به ۵۰۰-۳۰۰ کالری بیشتر از حالت عادی که هر روز مصرف می‌نمودید، دارید. بنابراین باید به تغذیه بارداری خود توجه ویژه ای داشته باشید. بهترین عملکرد از سمت شما در طول رژیم بارداری و به هنگام گرسنگی این است که به نیاز بدنتان پاسخ مثبت دهید. اما این که برای رفع گرسنگی چه خوراکی را انتخاب می‌کنید، بسیار مهم است.

 

اهمیت تغذیه در دوران بارداری

تحقیقات نشان داده اند که تغذیه بارداری به طور مستقیم بر سلامت جنین و سلامت خودتان تاثیر گذار است . چراکه هر یک از منابع و گروه های غذایی بر رشد و شکل گیری ارگان های مختلف جنین و موارد دیگر موثر می باشد . برخی از این عوامل عبارتند از:

 

-شکل گیری ارگان های بدن

لازم است بدانید که برای شکل گیری تمام ارگان های بدن از جمله قلب، مغز، کبد، معده، کلیه و سیستم عصبی جنین باید تمام مواد معدنی و ویتامین های موردنیاز به بدن مادر برسد . علی الخصوص ویتامین D و کلسیم که جزو مهم ترین آنها هستند .

 

-شکل گیری مغز

شکل گیری مغز جنین همچنان در سه ماهه آخر بارداری نیز ادامه دارد . بنابراین مصرف مواد غذایی حاوی پروتئین و اسیدهای چرب امگا 3 در این دوران بسیار ضروری می باشد .

 

-وزن زمان تولد

محدودیت در میزان مصرف کالری و مواد مغذی موجب کمبود وزن پس از تولد می شود. و در مقابل هم مصرف بیش از اندازه کالری های غیرمفید موجب اضافه وزن نوزاد شده و ممکن است شما را مجبور به سزارین کند .

 

-سلامت روان

تحقیقات نشان داده است که تغذیه بارداری و همچنین پس از بارداری بر سلامت روان کودک و مسائل رفتاری در دوران کودکی نقش بسیار مهمی دارد .

 

-عادات غذایی

بر طبق تحقیقات انجام شده انتخاب غذاها در دوران بارداری بر تغذیه کودکان پس از تولد تاثیر زیادی دارد . چراکه اولین تجربه احساس طعم مواد غذایی قبل از تولد رخ داده است . بنابراین پس از تولد هم بیشتر به غذاهایی تمایل دارد که مادر در دوران بارداری مصرف نموده است .

 

-سلامت عمومی نوزاد در تمام طول عمر

در صورتی که تغذیه مادر به خصوص در سه ماهه اول بارداری نامناسب باشد می تواند منجر به خطرات سلامتی در درازمدت و بزرگسالی شود . مانند حملات قلبی ، فشارخون ، دیابت و … .

 

 

ویتامین ها و مواد معدنی ضروری در رژیم دوران بارداری

 

  • در دوران بارداری چه چیزهایی مصرف کنیم ؟؟

 

1-فولات (فولیک اسید)

 

فولیک اسید  یا فولات از دسته ویتامین های گروه B هستند . در واقع فولیک اسید شکل مصنوعی فولات است. فولات در منابع طبیعی مواد غذایی یافت می شود و فولیک اسید در قرص های و مکمل ها. نیاز بدن مادر به فولیک اسید، هنگام بارداری، از هر زمان دیگری بیشتر است. از این رو مواد غذایی شامل فولات باید حتما در رژیم دوران بارداری گنجانده شود.

حتما در نظر داشته باشید که بهتر است مصرف و تأمین فولیک اسید (فولات) سه تا چهار ماه قبل از دوران بارداری شروع شود. چون اين ويتامين در ماه اول بارداري باعث بسته شدن لوله‌هاي عصبي جنين مي‌شود. البته در ماه اول معمولا خیلی از خانم ها حتی از باردار بودن خود خبر ندارند چه برسد به تأمین فولیک اسید. کمبود فولیک اسید در رژیم بارداری علاوه بر خطر تولد نوزاد با وزن پایین، احتمال زایمان زودرس را نیز بالا خواهد برد. 

چند نمونه از مواد غذایی حاوی فولات که باید حتما در رژیم دوران بارداری وجود داشته باشند :

-آب پرتقال

-سبزيجات برگ سبز تيره

-بادام

-حبوبات

-بادام زمینی

-سویا

-جوانه گندم

 

2-آهن:

مصرف مکمل آهن اغلب در دوران بارداری برای زایمان بهتر توصیه می شود. آهن نقش بسیار مهمی در انتقال اکسیژن به بافت های بدن دارد و خانم های باردار در این دوره نیاز بیشتری به مصرف آهن دارند. میزان مصرف توصیه شده آهن برای خانم های باردار ، 27 میلی گرم در هر روز می باشد . نکته ای که باید به آن توجه داشته باشید این است که برای مصرف هر گونه مکمل یا دارویی و میزان مصرف آنها حتما با پزشک متخصص خود که از ابتدا تحت نظر او بوده اید مشورت نمایید.

 

توجه : در مورد منابع غذایی طبیعی سرشار از آهن می توانید مقاله زیر را مطالعه کنید :

منابع غذایی طبیعی سرشار از آهن

 

3-ویتامین D

ویتامین D باعث جذب کلسیم در بدن می‌شود. به همین دلیل توصیه می‌شود حتما در دوران بارداری مادر به اندازه کافی در معرض نور آفتاب قرار بگیرد. وجود منابع خوراکی ویتامین D در رژیم بارداری هم جزو ضروریات است.

اگر در رژیم بارداری به اندازه کافی منابع دارای ویتامین D مصرف نشود، بدن مادر در دوران بارداری با کمبود ویتامین D روبرو می‌شود و سطح کلسیم خون جنین پایین خواهد آمد. این اتفاق باعث می‌شود استخوان‌های جنین خوب شکل نگیرد. این کمبود در آینده روی شکل گیری دندان‌های نوزاد هم تأثیر منفی می‌گذارد. چند نمونه از مواد غذایی حاوی ویتامین D که باید حتما در رژیم دوران بارداری وجود داشته باشند :

-زرده تخم مرغ

-شیر غنی شده

-روغن کبد ماهی

-تن ماهی (مقدار کمی در طول هفته توصیه می‌شود و بهتر است قبل از مصرف تن ماهی با پزشک متخصص مشورت انجام شود.)

 

4-کلسیم :

مصرف کلسیم برای شکل گیری و رشد استخوان های جنین و همچنین مادر ضروری است . مصرف میزان مناسب کلسیم در دوران بارداری خطر زایمان زود رس ، وزن کم در هنگام تولد ، فشارخون بالا را کاهش می دهد . کلسیم همپنین به عملکرد بهتر سیستم گردش خون و سیستم عصبی کمک شایانی می کند .

 

5- DHA یا docosahexaenoic acid

یک نوع اسیدچرب امگا 3 است که برای شکل گیری و رشد مناسب مغز و چشم های جنین بسیار ضروری است . که معمولا در انواع ماهی های چرب یافت می شود . اگر میخواهید مکمل های آن را تهیه کنید قبل از آن حتما با پزشکتان در این مورد مشورت کنید .

 

6-ویتامین C

میزان نیاز بدن به ویتامین C در رژیم بارداری نسبت به قبل فقط کمی بیشتر است. ویتامین C در رژیم بارداری را با نوشیدن یک لیوان آب پرتقال، میل کردن نصف فلفل دلمه‌ای یا صرف یک عدد کیوی در روز می‌توان تأمین کرد. مادر اگر رژیم بارداری سالمی داشته باشد و هر روز میوه و سبزیجات تازه مصرف نماید، هرگز با کمبود ویتامین C مواجه نخواهد شد.

چند نمونه از مواد غذایی حاوی ویتامین C که باید حتما در رژیم دوران بارداری وجود داشته باشند :

کیوی

مرکبات

فلفل شیرین

فلفل دلمه‌ای

گوجه فرنگی

انبه

 

7-ویتامین A | مراقب این ویتامین باشید

مصرف زیاد ویتامین A می‌تواند باعث نقص جنین شود. فرد باردار اگر قبل از بارداری دچار کمبود ویتامین A نباشد، ذخایر بدنی‌اش برای این دوران کافی خواهد بود. در این صورت عملا نیازی به دریافت مکمل برای ویتامین A نخواد بود. مصرف مکمل‌های ویتامین A در صورتیکه نیاز به آن در رژیم بارداری نباشد ممکن است سلامت جنین را به خطر بیاندازد.

علاوه بر اینکه نباید مکمل‌های ویتامین A  در طول رژیم بارداری مصرف شود، از مصرف بیش از نیاز مواد غذایی دارای ویتامین A نیز باید پرهیز کرد. چرا که امکان ابتلا به نقص عضو برای جنین را بسیار بالا می‌برد. چند نمونه از مواد غذایی حاوی ویتامین A که باید حتما در رژیم دوران بارداری وجود داشته باشند :

جگر

کبد ماهی

انبه

لبنیات ( شیر، کره و …)

کدو حلوایی

هلو

طالبی

زردآلو

موز

نارنگی

 

8-ویتامین B12

ویتامین B12 تأثیر بسیاری در رشد و تکامل چنین دارد. کمبود این ویتامین در رژیم دوران بارداری و شیردهی، باعث پدید آمدن عوارض و مخاطرات بسیاری برای جنین و مادر می‌باشد. ویتامین B12 به دلیل نقش بسیار تعیین کننده‌ای که در ساخت سلول‌های جدید مخصوصا سلول‌های خونی، عملکرد صحیح مغز و سیستم عصبی جنین دارد باید حتما در رژیم بارداری گنچانده شود.

چند نمونه از مواد غذایی حاوی ویتامین B12 که باید حتما در رژیم دوران بارداری وجود داشته باشند :

-گوشت

-ماست

-شیر

-بوقلمون

-تخم مرغ

-گوشت مرغ

 

  • در دوران بارداری چه غذاهایی نخوریم ؟؟

 

-گوشت های تهیه شده از فروشگاه ها :

ممکن است حاوی لیستریا باشد که باعث سقط جنین شود و عفونت و مسمومیت خون شود. بنابراین حتما گوشت تازه و ارگانیک تهیه کنید.

 

-غذاهای دریایی خام یا دودی شده :

ممکن است حاوی باکتری های سالمونلا یا توکسوپلاسموز باشد.

 

-ماهی هایی که حاوی جیوه هستند :

مصرف بیش از حد جیوه در دوران بارداری مسائل مربوط به رشد و شکل گیری مغز جنین را مختل می کند.

 

-تخم مرغ خام : 

تخم مرغ خام هم ممکن است حاوی سالمونلا باشد که کودک شما را در معرض خطر بیماری های مختلف قرار می دهد.

 

-کافئین :

در مورد مصرف کافئین نظرات مختلفی وجود دارد . در برخی مطالعات این نکته ذکر شده است که از مصرف کافئین در سه ماهه اول بارداری اجتناب کنید تا خطر سقط جنین را کاهش دهید . توجه کنید که کافئین ادرار آور است و منجر به از دست دادن مایعات بدن می شود . بنابراین ممکن است بدنتان دچار دی هیدراتگی (کمبود آب بدن) شود . بنابراین آب بسیار بنوشید .

 

-الکل:

مصرف الکل را در دوران بارداری به کل قطع کنید . چراکه منجر به نقص های فیزیکی و عصبی در کودک شود .

 

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *